อำเภอโพธาราม มีอาณาเขตติดต่อ
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบ้านโป่ง
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองราชบุรี และอำเภอเมืองนครปฐม
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบางแพ และอำเภอเมืองนครปฐม
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอจอมบึง และอำเภอท่าม่วงจังหวัดกาญจนบุรี

   อำเภอโพธาราม ตั้งอยู่ตอนเหนือของจังหวัดราชบุรี เป็น 1 ใน 9 อำเภอของจังหวัดราชบุรี       ลักษณะทอดตามแนวยาวจากทิศตะวันออกสู่ทิศตะวันตก มีแม่น้ำแม่กลองไหลผ่าน ตอนกลางของพื้นที่ตั้งอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร ประมาณ 88 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากตัวจังหวัดราชบุรี ประมาณ 25 กิโลเมตร ได้แบ่งการปกครองออกเป็น 18 ตำบล 1 เทศบาลเมือง 4 เทศบาลตำบล จำนวน 144 หมู่บ้าน พื้นที่ทั้งหมด 260,630 ไร่

  อำเภอโพธาราม เดิมตั้งที่ว่าการอำเภออยู่ที่ปากคลองบางโตนด ตำบลบางโตนด ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำแม่กลอง เรียกว่า "แขวง" ขึ้นอยู่กับจังหวัดราชบุรี ซึ่งยกฐานะเป็นอำเภอ เมื่อใดไม่ปรากฎหลักฐาน ต่อมา พ.ศ. 2436   (ร.ศ. 114) ได้ย้ายที่ว่าการอำเภอจากปากคลอง
บางโตนด มาตั้งอยู่ริ่มฝั่งแม่น้ำแม่กลองทางด้านตะวันออกเยื้องกับวัดเฉลิมอาสน์ ซึ่งตำบลนั้นเรียกว่า "ตำบลโพธาราม" ในขณะนี้ และ
ต่อมาได้ย้ายที่ว่าการอำเภอมาตั้งอยู่ที่ปัจจุบัน เมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2495 เป็นต้นมา

  คนเก่าเล่าว่า เมื่อสมัยก่อนประชาชนเรียกว่า "บ้านโพธิ์ตาดำ"  เหตุที่ใช้ชื่อนี้เพราะว่าเมื่อก่อนพื้นที่แถบนี้มีต้นโพธิ์ขนาดใหญ่ขึ้นอยู่เป็นหมู่  และใกล้หมู่ต้นโพธิ์มีบ้านของนายดำตั้งอยู่ ซึ่งชาวบ้านแถบนั้นรู้จักกันดี เลยเรียกกันติดปากว่า "บ้านโพธิ์ตาดำ" อาศัยสำเนียงภาษาของชาวจีนที่อพยพมาอาศัยอยู่บริเวณนั้น เรียกว่า "พอไจ่ล้ำ" และชาวมอญเช่นกันเรียกว่า  "โพดฮาราม" ต่อมาเมื่อสมัยจังหวัดราชบุรียังมีฐานะการปกครองแบบมณฑล พระยาภักดีดินแดน (พลอย  วงศาโรจน์) ท่านปลัดมณฑลราชบุรี ได้ดำนเนิการปรับปรุงเขตและนามตำบลต่าง ๆ และเห็นว่าถิ่นนี้มีต้นโพธิ์และวัดวาอาราม ทางราชการจึงตั้งนามให้ใหม่ว่า "โพธาราม" อำเภอโพธาราม ได้มีพ่อเมือง
หรือเรียกในปัจจุบันนี้ว่า "นายอำเภอ" ตั้งแต่ปี พ.ศ. 1446 ถึงปัจจุบัน