ประวัติความเป็นมา

       

       นายแพทย์บุญส่ง   เลขะกุล  เลขาธิการนิยมไพรสมาคม ซึ่งเป็นคณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ได้เสนอ
ในที่ประชุมคณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ครั้งที่ 4/2524 เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2524 "ที่ถ้ำวัดเขาช่องพราน
ตำบลเตาปูน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี มีค้างคาวหนุปากย่น เป็นค้างคาวที่มีประโยชน์มาก ช่วยทำลายและขจัด
แมลง ช่วยผสมเกสรดอกไม้ ไม่ทำลายพืชพรรณและผลไม้ อาศัยอยู่เป็นกลุ่มจำนวนมากให้มูลมากใช้เป็นปุ๋ยคุณภาพดี
โดยเหตุที่ค้างคาวชนิดนี้กินแมลงเป็นอาหาร กินน้ำหวานตามเกสรดอกไม้ต่างๆ จึงช่วยลดศัตรูพืชได้เป็นอย่างดี ทำให้
เกิดความสมดุลตามธรรมชาติ นับว่าเป็นประโยชน์ต่อการอาชีพเกษตร แต่ค้างคาวดังกล่าวถูกล่าทำลายเกรงว่าจะ
สูญพันธุ์ จึงขอจัดค้างคาวไว้ในบัญชีสัตวป่า์คุ้มครอง"   และในที่ประชุมคณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า มติ
ให้กรมป่าไม้พิจารณากำหนดพื้นที่ดังกล่าวเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่า โดยยังไม่กำหนดให้ค้างคาวทุกชนิดเป็นสัตว์คุ้มครอง
(เกรงว่าจะมีค้างคาวบางชนิดที่ทำลายพืชผลไม้ของชาวสวน ชาวไร่ จึงเป็นการสมควรให้คุ้มครองเฉพาะแห่งมิใช่
คุ้มครองทั่วไป) จึงได้มีประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้ที่ดินถ่ำวัดเขาช่องพราน ในท้องที่ ตำบลเตาปูน
อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี เป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่า ถ้ำค้างคาว และ วัดเขาช่องพราน เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2525
และประกาศในพระราชกิจจานุเบกษา เลมที่ 99 ตอนที่ 82 ลงวันที่ 15 มิถุนายน 2525

สถานที่ตั้ง และ ขนาดของพื้นที่

                  เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำค้างคาว เป็นถ้ำอยู่ในเขาช่องพราน                    
                  ตั้งอยู่บริเวณพื้นที่วัดเขาช่องพราน ท้องที่ตำบล
                  เตาปูน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
                  มีเนื้อที่ประมาณ 77 ไรไม่อยู่ในป่าสงวนแห่งชาติ                                                                                       พื้นที่ต้นน้ำลำธารแต่อยู่ในพื้นที่วัดเขาช่องพราน

สภาพโดยทั่วไป

            ลักษณะพื้นที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำค้างคาว เป็นถ้ำที่เกิดจากหินปูนของเขาช่องพรานคล้ายห้องโถงใหญ่
มีหินงอกหินย้อยเหมื่อนถ้ำทั่วๆไป อยู่ทางทิศใต้ของเขาช่องพราน มีขนาดความกว้างประมาณ 50 เมตร ยาว 100
เมตร ลึกประมาณ 40 เมตร ส่วนเขาช่องพรานมีสภาพเป็นเขาเล็กๆ ยอดสูงสุดประมาณไม่เกิน 180 เมตร จากระดับ
น้ำทะเลปานกลาง บริเวณรอบๆ เขาต้นไม้ขึ้นอย่างหนาแน่น แต่อยู่ในสภาพแคระแกร็น เนื่องจากเป็นภูเขาหินปูน
มีเนินเขาเล็กๆ อยู่ในบริเวณวัด สูุงประมาณ 10 เมตร มีถ้ำซึ่งมีค้างคาวอาศัยอยู่นับล้านๆ ตัว บริเวณรอบเขาช่องพราน
เป็นทุ่งนา ไร่อ้อย และบางส่วนเป็นทุ่งหญ้า อากาศค่อนข้างร้อน แห้งแล้ง และอุณหภูมิในถ้ำประมาณ 25 - 30 องศา
เซลเซียส

ชนิดพรรณไม้และสัตว์ป่า

            บริเวณถูเขาที่มีค้างคาวอาศัยอยู่มีไม้เบญจพรรณขึ้นปกคลุม บริเวรพื้นที่โดยรอบๆเป็นภูเขามีพรรณไม้ชนิดต่างๆ
ขึ้นอยู่แต่มีสภาพแคระแกร็น ได้แก่ ประดู่ ข่อย ตะแบก ยาง ฯลฯ
            ชนิดของสัตว์ป่า ภายในถ้ำค้างคาวแบ่งได้ 7 ชนิด โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
            * ประเภทกินผลไม้เป็นอาหาร ( Fruit Bats ) ได้แก่ ค้างคาวบัวฟันแหลม และค้างคาวเล็บกุด
            * ประเภทกินแมลงเป็นอาหาร ( Insect eating Bats ) ได้แก่ ค้างคาวหนูปากย่น ค้างคาวปีกถุงคอดำ ค้งคาว
               หน้ายักษืทศกรรณ และค้างคาวแวมไพร์แปลงเล็ก
            ส่วนภูเขามีนกชนิดต่างๆ อาศัยอยู่ เช่น นกแซงแซว  นกตะขาบทุ่ง นกปรอด และ นกโพระดก

จุดที่น่าสนใจ

            เขตห้ามล่าพันธุ์สัตว์ป่าถ้ำค้างคาว ถือเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัดราชบุรี  ในเวลา
ตอนเย็นตั้งแต่เวลา 17.00 น. ถึงเวลา 18.30 น. จะมีฝูงค้างคาวออกจากถ้ำไปหากินเกาะกลุ่มกันเป็นแถวยาวติดต่อกัน
จะจับกลุ่มแยกย้ายกันออกไปหากิน  ทำให้ประชาชนที่ผ่านไปมาบริเวณนั้นมีความสนใจ  และเข้าไปชมค้างคาว
จำนวนมาก
            ทางวัดเขาช่องพรานและจังหวัดราชบุรได้จัดให้บริเวณเขตห้ามล่าพันธุ์สัตว์ป่าเป็นสถานที่ท่องเที่ยวของ
จังหวัดราชบุรีอีกแห่งหนึ่ง โดยปรับปรุงบริเวณให้สวยงาม และตอนเย็นเวลา 17.00 - 18.00 น.จะมองเห็นค้างคาว
ออกบินออกจากถ้ำเป็นแถวยาวเหยียดเป็นที่น่าตื่นตาตื่นใจแก่ผู้พบเห็น

 

เส้นทางการคมนาคม

            เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำค้างคาวและวัดเขาช่องพราน
            อยู่ริมถนนลาดยางสายเขางู-เบิกไพร
            ห่างจาก อำเภอ โพธาราธาม ประมาณ 15 กิโลเมตร
            ระยะทางจากกรุงเทพ ประมาณ 100 กิโลเมตร